Aşıq Ələsgər irsinin təbliği gənc nəslin milli ruhda tərbiyəsinə ciddi təsir göstərir.

22 Noyabr 2021
Author :  

Aşıq Ələsgər-200

 

Aşıq Ələsgər irsinin təbliği gənc nəslin milli ruhda tərbiyəsinə ciddi təsir göstərir.


1821-ci ildə Göyçə mahalının Ağkilsə kəndində anadan olmuş Aşıq Ələsgər Azərbaycan Aşıq sənətinin ən qabaqcıl nümayəndələrindən biri olub. Uşaqlıq və yeniyetməlik illəri Ağkilsədə keçən ustad aşıq uşaq çağlarında xüsusi təhsil ala bilməyib. Aşıq sənətinin sirlərini isə kənd camaatından, el sənətkarlarından və ağsaqqallardan öyrənib. Hələ kiçik yaşlarından tez-tez müxtəlif məclislərə gedib, mollaların hədisələrinə, dərvişlərin nağıllarına, aşıqların dastanlarına həvəslə qulaq asıb. Güclü yaddaşı olduğundan eşitdiyi söhbətlərin hamısını hafizəsində saxlayıb, sonra heç bir çətinlik çəkmədən başqalarına danışıb. Bu həvəs onun gələcəkdə virtual bir sənətkar olacağına zəmin yaradıb...
İlk vaxtlar öz həmkəndlisinə nökərçilik edən gənc Ələsgər onun qızı Səhnəbanuya vurulub. Onlar bir-birilərini sevsələr də, bu izdivac baş tutmayıb. Buna görə də o, bu məhəbbətin, sevginin eşqi ilə yaşamış, lap gec - 40 yaşında ikən Kəlbəcərin Yanşaq kəndindən Anaxanım adlı qızla evlənmişdir. Bu izdivacdan onların 9 övladı - Bəşir, Əbdüləzim, Talıb, Nigar, Xeyransa, Gülnisə, Bəsti, Əsli və Zümrüd olmuşdur.
Vaxtilə özü şagird olan Dədə Ələsgərin özü də şagirdlər yetişdirmişdir. Onlardan Aşıq Qurban, Aşıq Talıb (öz oğlu), Aşıq Nəcəf (Ağkilsədən), Aşıq İsa, Aşıq Qasım, Aşıq Ağayar, Aşıq Mikayıl (Zoddan), Aşıq Nəcəf (Daşkənddən), Aşıq Yusif (Qızılbulaqdan-Çaxırlıdan), Aşıq Paşa, Aşıq Məmmədəli (Sarıyaqubdan), Aşıq Mustafa (Qızılvəngdən-Çiçəklidən), Aşıq Hüseyn (Hüseynquluağalıdan-Nərimanlıdan), Aşıq Nağı-Kəsəməndən (Bahardan), Aşıq Qiyas (Böyük Məzrədən), Aşıq Sadiq, Aşıq Əsəd (Böyük Qaraqoyunludan-Əzizlidən), Aşıq Nağı (Zərzibildən-Zərkənddən), Aşıq Məhərrəm (Alçalıdan), Aşıq Alı (Dərəçiçək mahalı-Torpaqqaladan). Bu şagirdlər onun yaradıcılığından xüsusi ilham almış və el şənliklərində ustadlarını bir daha mükəmməl şəkildə əxz etmişlər.
Aşıq Ələsgər şeirlərində məhəbbət, sevgi mövzusu ilə yanaşı, dağların vəsfi, təbiətin gözəlliyi, ictimai-siyasi həyata baxış, dövrün haqsızlıqlarının tənqidi də geniş yer tutur.
Aşıq Ələsgər qoşma, gəraylı, təcnis kimi janrlara üstünlük vermişdir. Bu sıraya çətin janr olan qıfılbəndi də əlavə etmək olar. Ustad aşıq bu janrda da çoxlu şeirlər yazmış və bu şeirlər el tərəfindən bu gün də sevilməkdədir.
Dədə Ələsgərin Dədə Alının istəkli şagirdlərindən biri olduğu hər kəsə bəllidir. Ələsgər məhz onun sayəsində yüksək kamala çatmış, aşıq sənətinin sirlərini daha mükəmməl öyrənmişdir. Çevik duruşu, yaxşı yaddaşı Ələsgəri Aşıq Alıya sevdirib. O, şagirdlərinin içində məhz Ələsgərin gələcəkdə böyük sənətkar olacağına inanıb, onun xətrini əziz tutub, onun kəskin hafizəsinə heyran qalıb.
Aşıq Ələsgər bir neçə dəfə ustadı Aşıq Alı və dəfələrlə də digər aşıqlarla deyişib və bu cəhd qarşısında o, heç vaxt aciz qalmayıb.
Ələsgər vara-dövlətə uymamağı, namuslu, mərd olmağı hər şeydən üstün tutub. Məsələn, bu tip şeirlərinin birində o, yazır:


Öyrən sözlərimi, saxla əmanət,
Ağalıq fikrinə dalma dünyada.
Yazın payız olar, yayın zimistan,
Çəkib qılıncını çalma dünyada.
Nakəsi kəs bilib qoyma evinə,
Naxoş olan zəhər qatar kininə.
Mərdin xəncərini çək öz sinənə,
Namərddən köməyi umma dünyada.


Bu tərz şeirlərində Ələsgər yetişən nəsillərə güclü təsir edib və həmin missiya bu gün də davam etməkdədir.
Aşıq Ələsgərin şeirləri ilk dəfə Salman Mümtazın 1935-ci ildə tərtib etdiyi “El şairləri” kitabında dərc olunmuşdur. Daha sonra Dədə Ələsgərin nəvəsi, filologiya elmləri doktoru, professor İslam Ələsgərovun redaktəsi və topladığı, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının 1963-cü ildə nəşr etdiyi “Aşıq Ələsgər” kitabı 2 cilddə işıq üzü görüb. Yenidən isə 2005-ci ildə təkrarən yeni versiyada dərc olunub.
Bundan əlavə, Aşıq Ələsgərin irsi Azərbaycanda, Türkiyədə, İranda müxtəlif kitablarda, almanaxlarda, jurnallarda, qəzetlərdə Azərbaycan, türk, fars, kürd dillərində dəfələrlə dərc olunub.
Aşıq Ələsgər yaradıcılığın xiridarları və pərəstişkarları olan, onun poeziya dünyasına səyahət edən, bu “dünya”nın misilsiz gözəlliklərinə vurulan aşıqlar, xanəndələr, müğənnilər, bədii söz ustaları dönə-dönə onun yaradıcılığına müraciət etmişlər. Onlar xalqımızın gözəl adət-ənənələri üzərində qurulan toylarda, düyünlərdə, şənliklərdə və el bayramlarında Ələsgər qoşmalarını, gəraylılarını və s. məclislərimizin bəzəyinə çevirmişlər. Onun yaradıcılığından təkcə Azərbaycan deyil, həmçinin türk, fars, kürd, avar, ləzgi, talış, tat, dargin və başqa xalqların aşıqları da bəhrələnmişlər.


Dədə Ələsgərə bir çox tanınmış şairlərimiz - Osman Sarıvəlli, Şamil Əsgərov, Zəlimxan Yaqub, Məmməd Aslan, İsmixan Məmmədov, Eldar İsmayılov, Tərlan Göyçəli, Hüseyn Kürdoğlu, Eldar Həsənli, Abbas Vəfadağlı və başqaları poemalar, şeirlər, pyeslər həsr etmişlər. Dədə Ələsgər 105 yaşında - 1926-ci ildə Göyçə mahalında vəfat etmiş və doğma vətənində - doğulduğu kəndində dəfn olunmuşdur.
Bu il Dədə Ələsgərin anadan olmasının 200 illiyi qeyd olundu və tədbirlər hələ də davam edir. Ölkə prezidentinin müvafiq Sərəncamına əsasən bu ilin sonuna kimi Aşıq Ələsgər yaradıcılığı, Aşıq Ələsgər irsi tam tədqiq olunmalı, bu istiqamətdə silsilə tədbirlər öz nəticəsini verməlidir. Dədə Ələsgərin 200 iliyi qarşısında cəmiyyət üçün əsas vacib məqsədlər Aşıq Ələsgər irsini və aşıq sənətinin təbliği, gənc nəslin milli ruhda tərbiyə olunması üçün milli dəyərlərimizin təbliği, beynəlxalq analoji qurumlarla əlaqələrin qurulması istiqamətində önəmli addımlar atmaq, töhfə verməkdir. Bu, o anlama gəlir ki, Dədə Ələsgərin 2021-ci ildə 200 illik yubileyinin keçirilməsi çox təqdirəlayiq haldır. Çünki xalqımız 2021-ci ili həm də saz-söz bayramı kimi qeyd edir.
Bəli, Aşıq Ələsgərin Azərbaycan Aşıq sənətinin inkişafında yeri və rolu böyükdür. Şübhəsiz, bundan sonra da belə olacaq.


Nərgiz Fətiyeva,
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin Dil-ədəbiyyat müəllimi

140 Views
Aynur Məmmədli
İkinci Qarabağ müharibəsində əldə etdiyimiz tarixi uğurlarımızda, torpaqlarımızın düşmən ...
Aşıq Ələsgər-200   Aşıq Ələsgər irsinin təbliği gənc nəslin milli ruhda tərbiyəsinə ciddi ...
                                              Zəfər tarixi Zəfər tariximizin yolu bir qədər ...
  Çalış öz xalqının işinə yara Geysin əməlinlə dünya zərxara Əsrlərdən-əsrlərə, ...
“Zəfərin Mübarək- Azərbaycan!” ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin 5 Noyabr ...
Qeyri-ənənəvi rəsm texnikası   Annotasiya. Məqalədə qeyri-ənənəvi rəsm texnikası haqqında ...
Qarabağ millətimizin ləyaqət rəmzidir və Azərbaycan xalqı Qarabağ arzusundan bir addım da geri ...
QARABAĞDAN YÜKSƏLƏN ZƏFƏR HAYQIRIŞI                                       Vətən mənim bu günüm, ...
Günümüz, qələbəmiz mübarək!           10 noyabr 2020-ci il Azərbaycan tarixinin şanlı səhifəsinə ...
Qarabağa  gedən  yol Vətənimin tarixi qədimdir. Bu tarix özündə neçə-neçə acılı səhnələri, göz ...
  ZƏFƏR TARİXİ    Adi günlərdən biri kimi yaşayacağımız 2020-ci ilin 27 sentyabrı indi tarixdir. ...
 Zəfər gətirən müharibə               Azərbaycan adlı dövlət bütün azərbaycanlıların sahib ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin Sosial Məsələlər və İctimaiyyətlə əlaqələr ...
Erməni terror aktları-Gəncə və Bərdə faciəsi II Qarabağ müharibəsində ard-arda məğlubiyyət ...
                                                 QAYIDAN TORPAQLAR  -  ŞANLI QƏLƏBƏ!         XX ...
“Zəfərə gedən yol” Tam da bir il öncə -27 sentyabr 2020-ci il  tarixində  Azərbaycan xalqı 44 ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin Pedaqogika və Psixologiya fənn birləşmə ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin metodisti Sevda Həsənovanın Azərbaycan ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin tələbəsi Fatma Kərimovanın müsahibəsi. ...
ADPU-nun nəzdində ADPK-nın "İncəsənət və fiziki tərbiyə" fənn birləşməsinin "Fiziki tərbiyə" ...
1. Özünüzü təqdim edin.Mən Əliyeva Tamam Məhəmməd qızı. 29 yaşım var. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji ...
Təhsil millətin gələcəyinin inkişafında mühüm rol oynayır. Bu istiqamətdə təhsil müəssisələrinin ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin Texnologiya müəllimliyi ixtisası üzrə ...
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin uğurlu nəticəsi!   5 iyul tarixindən etibarən start verilən ...
Bu gün Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin direktoru, dos. İsrayıl İsgəndərovun 64-cü doğum ...
26.05.2021-ci il tarixində ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecində Xarici Dillər ...
15.05.2021-ci il tarixində ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin Həmkarlar ...
Nizami Gəncəvinin əsərlərində peşəyönümlü tərbiyənin aşılanması Gənclərin peşə marağının ...
  İsrayıl İsgəndərov: “İnsan beyni azad düşünəndə onun məhsuldarlığı daha çox olur” ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin Təsviri incəsənət fakültəsinin tələbələri ...
"Mövcud durumda hansı kollec distant təhsil sınağından uğurla çıxır?" – Mektebgushesi.az-in ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin məzunu Mustafayeva Qəmərxanım xanımla olan ...
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 29 avqust tarixli 312 №li Qərarına ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin Tədris işləri üzrə direktor müavini, ...
Şəhidlərin xatirəsinə həsr olunan rəsm sərgisi  Neapol-Bakı Assosiasiyası və "Azərkitab"ın birgə ...
Hörmətli tələbələr, "Xüsusi karantin rejimi dövründə ADPU-nun nəzdində ADPK-da tədris və ...
ADPU - nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin tələbələri təşəkkürnamə ilə təltif ...
08.01.2021 tarixində ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecində Qarabağ müharibəsində ...
Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 17 avqust 2020-ci il Tədbirlər Planının 4.2.3. bəndini ...
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyevin 6 dekabr 2016-cı il tarixli Fərmanı ilə ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecində 03.02.2021 tarixində Microsoft Teams ...
ADPU-nun rektoru professor Cəfər Cəfərov Türkiyənin Ali Təhsil Keyfiyyət Şurasının Xarici ...
ADPU –nun nəzdində ADPK-nın Sabunçu korpusunda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasının 101-ci ...
2020/2021 tədris ilində ADPU -nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecində “Moodle” ...
ADPU nəzdində ADPK-nın əziz tələbələri, müəllimləri, inzibat-təsərrüfat heyəti, hörmətli təhsil ...

BİZİMLƏ ƏLAQƏ

Sizi maraqlandıran istənilən sualla bağlı bizə müraciət edə bilərsiniz:

  • Ünvan: Bakı şəhəri, İnşaatçılar pr. 45
  • Tel: +994 12 537 21 72
  • Mobil: +994 55 301 15 42
  • Email: [email protected] 
  • İş saatları: 08:30 - 17:30

Digərləri bizim haqda nə düşünür?

Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…