Ağıl insanın ruhudur, ağılsız insan quru bədəndir.

12 Noyabr 2021
Author :  

 

Çalış öz xalqının işinə yara

Geysin əməlinlə dünya zərxara

Əsrlərdən-əsrlərə, nəsillərdən-nəsillərə ötürülərək yaradıcılığı bugünkü günümüzə qədər gəlib çatmış ulu Nizami Gəncəvi....

Ulu Nizamidən bizi çox böyük zaman ayırsa da onun yaradıcılığı bu gün də öz aktuallığını,müasirliyini itirməmişdir. Şairin 30 illik yaradıcılıq ömrünü bir neçə cəhətdən təhlil etmək olar. Ən birincisi Nizami bütün yaradıcılıq həyatını məhz insan təbiətinin öyrənilməsinə həsr etmişdir. Ümümbəşəri əxlaq problemləri və buna həsr olunmuş hər bir həqiqi əsər insan təbiətini öyrənməyə ciddi cəhddir. Şair hər zaman ,mükəmməlliyə, kamilliyə, dünya sirlərini öyrənməyə səy göstərmiş və əsərlərində də bu məsələləri işıqlandırmışdır. Nizaminin əxlaq, əxlaq tərbiyyəsi ilə bağlı dəyərli fikir və ideyaları, hikmətli sözləri neçə-neçə nəsillərin mənəvi tərbiyyəsində önəmli rol oynamış və bu gün də belə bir  rol oynamaqdadır.

İnsana arxadır onun kamalı

Ağlıdır hər kəsin dövləti, malı

Kim ki, yetişmədi ağıldan bara

Oxşar insansifət əjdahalara

Göstərilən nümunədən aydın olur ki, dahi şair filosofun fikrinə görə insanı heyvandan fərqləndirən başlıca əlamət onun ağılı,kamalıdır. Ağıllı insan daim öyrənməyə, elmə yiyələnməyə can atmalıdır. Elmi, savadı qızıldan və var-dövlətdən üstün tutmamalıdır.

Qızılı saymaqla bil ki, səhvin var,

Dünyanın gözünü ağıl parladar.

„Hər uca rütbədən biliniz fəqət, aləmin rütbəsi ucadır əlbət” deyən şair insan zəkasının qüdrətinə inanır, elmin vacibliyindən dönə-dönə bəhs edir. Qeyd etdiyi cəhəti „İsgəndərnamə” poemasında daha aydın görürük.

Ağıllı adamla yaşa səlamət

Nadanın dərmanı törədər illət.

Buradan bir daha aydın görürük ki, dahi şair ağıllı insanlara, alimlərə yüksək qiymət verir. Ən böyük hökmdarların, fatehlərin belə ağıllı adamlarla durub-oturmağa ehtiyacı var.

Ağılsız kəslərlə oturub-duran

Ağıldan,şüurdan deməsin dastan.

Yaxud....

Əlbət ki, əqilli bir qulaq asan

Yaxşıdır həmişə yüz şüursuzdan

Beləliklə mütəfəkkir şairin ədəbi irsinin elmi pedaqoji aspektdə təhlili göstərir ki, onun bütün əsərlərində parlaq xətlə keçən başlıca ideyalardan biri ağıl tərbiyyəsi və elmi dünya- görüşün  formalaşdırılması ilə bağlı məsələlərdir. Şairin fikirlərini belə ümumiləşdirmək olar:

Ağıl insanın ruhudur, ağılsız insan quru bədəndir. Ağlın çırağı isə elmdir,dərin bilikdir. Şairə görə biz hamımız bir-birimizdən öyrənməliyik, keçmişdə yaşamışların və indi yaşayanların həyat təcrübəsi bizə həyat məktəbi olur. Kim bu təcrübəyə biganədirsə, o öz ömür yolunu çətinləşdirir. Şair„ İqbalnamədə” qədim yunan filosoflarının dili ilə əxlaq məsələlərini dönə-dönə təkrar edir. Onun nəzərincə ölçüsüzlük,həddi bilməmək böyük qəbahətdir.

Bütün bəxti dönmüş şahların əlbət,

Ölçü bilməməzlikdən olmuş bəxti bəd.

Şair şəxsi münasibətlərdə də, rəftar qaydalarında da hər kəsin özünə layiq hərəkətin edilməsi tələbini irəli sürmüşdür.

Həyasız adama qarşı sərt rəftar,

Yumşaq davranmaqdan faydalı olar.

Nizami hətta yeməkdə də, içməkdə də mötədilliyə,orta həddə riayət etməyi mühüm əxlaqi vəzifə səviyyəsinə qaldırmışdır.

Saxla əndazəni qədərlə, sayla

Bir az ye, bir az yığ, bir az da payla

Şairin yaradıcılığı ilə yaxından tanış olduqca bir daha anlayırsan ki, alim, yazıçı, müəllim bütün ziyalılar öz xalqı qarşısında ciddi əxlaqi məsuliyyət daşıyırlar. Onun əsərlərinin bügünkü gənclərimizin tərbiyyəsində, onların əsl kamil şəxsiyyət kimi yetişməsində misilsiz xidməti var. Elə bir azərbaycanlı ailəsi tapılmaz ki, onların kitab rəfində N.Gəncəvinin seçilmiş əsərləri olmasın. Təsadüfi deyildir ki, ölkə prezidenti cənab İlham Əliyev bu ilimizi Nizami Gəncəvi ili adlandırmışdır. Hər gələn yeni nəsil onun şeirlərindən, əsərlərindən bəhrələnəcək, öyrənəcək böyüyəcək. Bu mənada addımla bizimlə şairim səni gələcək gözləyir.

 

 

 

     Əsgərova Sədaqət- Nizami Gəncəvi ili

169 Views
Aynur Məmmədli
İkinci Qarabağ müharibəsində əldə etdiyimiz tarixi uğurlarımızda, torpaqlarımızın düşmən ...
Aşıq Ələsgər-200   Aşıq Ələsgər irsinin təbliği gənc nəslin milli ruhda tərbiyəsinə ciddi ...
                                              Zəfər tarixi Zəfər tariximizin yolu bir qədər ...
  Çalış öz xalqının işinə yara Geysin əməlinlə dünya zərxara Əsrlərdən-əsrlərə, ...
“Zəfərin Mübarək- Azərbaycan!” ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin 5 Noyabr ...
Qeyri-ənənəvi rəsm texnikası   Annotasiya. Məqalədə qeyri-ənənəvi rəsm texnikası haqqında ...
Qarabağ millətimizin ləyaqət rəmzidir və Azərbaycan xalqı Qarabağ arzusundan bir addım da geri ...
QARABAĞDAN YÜKSƏLƏN ZƏFƏR HAYQIRIŞI                                       Vətən mənim bu günüm, ...
Günümüz, qələbəmiz mübarək!           10 noyabr 2020-ci il Azərbaycan tarixinin şanlı səhifəsinə ...
Qarabağa  gedən  yol Vətənimin tarixi qədimdir. Bu tarix özündə neçə-neçə acılı səhnələri, göz ...
  ZƏFƏR TARİXİ    Adi günlərdən biri kimi yaşayacağımız 2020-ci ilin 27 sentyabrı indi tarixdir. ...
 Zəfər gətirən müharibə               Azərbaycan adlı dövlət bütün azərbaycanlıların sahib ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin Sosial Məsələlər və İctimaiyyətlə əlaqələr ...
Erməni terror aktları-Gəncə və Bərdə faciəsi II Qarabağ müharibəsində ard-arda məğlubiyyət ...
                                                 QAYIDAN TORPAQLAR  -  ŞANLI QƏLƏBƏ!         XX ...
“Zəfərə gedən yol” Tam da bir il öncə -27 sentyabr 2020-ci il  tarixində  Azərbaycan xalqı 44 ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin Pedaqogika və Psixologiya fənn birləşmə ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin metodisti Sevda Həsənovanın Azərbaycan ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin tələbəsi Fatma Kərimovanın müsahibəsi. ...
ADPU-nun nəzdində ADPK-nın "İncəsənət və fiziki tərbiyə" fənn birləşməsinin "Fiziki tərbiyə" ...
1. Özünüzü təqdim edin.Mən Əliyeva Tamam Məhəmməd qızı. 29 yaşım var. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji ...
Təhsil millətin gələcəyinin inkişafında mühüm rol oynayır. Bu istiqamətdə təhsil müəssisələrinin ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin Texnologiya müəllimliyi ixtisası üzrə ...
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin uğurlu nəticəsi!   5 iyul tarixindən etibarən start verilən ...
Bu gün Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin direktoru, dos. İsrayıl İsgəndərovun 64-cü doğum ...
26.05.2021-ci il tarixində ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecində Xarici Dillər ...
15.05.2021-ci il tarixində ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin Həmkarlar ...
Nizami Gəncəvinin əsərlərində peşəyönümlü tərbiyənin aşılanması Gənclərin peşə marağının ...
  İsrayıl İsgəndərov: “İnsan beyni azad düşünəndə onun məhsuldarlığı daha çox olur” ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin Təsviri incəsənət fakültəsinin tələbələri ...
"Mövcud durumda hansı kollec distant təhsil sınağından uğurla çıxır?" – Mektebgushesi.az-in ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin məzunu Mustafayeva Qəmərxanım xanımla olan ...
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 29 avqust tarixli 312 №li Qərarına ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin Tədris işləri üzrə direktor müavini, ...
Şəhidlərin xatirəsinə həsr olunan rəsm sərgisi  Neapol-Bakı Assosiasiyası və "Azərkitab"ın birgə ...
Hörmətli tələbələr, "Xüsusi karantin rejimi dövründə ADPU-nun nəzdində ADPK-da tədris və ...
ADPU - nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin tələbələri təşəkkürnamə ilə təltif ...
08.01.2021 tarixində ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecində Qarabağ müharibəsində ...
Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 17 avqust 2020-ci il Tədbirlər Planının 4.2.3. bəndini ...
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyevin 6 dekabr 2016-cı il tarixli Fərmanı ilə ...
ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecində 03.02.2021 tarixində Microsoft Teams ...
ADPU-nun rektoru professor Cəfər Cəfərov Türkiyənin Ali Təhsil Keyfiyyət Şurasının Xarici ...
ADPU –nun nəzdində ADPK-nın Sabunçu korpusunda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasının 101-ci ...
2020/2021 tədris ilində ADPU -nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecində “Moodle” ...
ADPU nəzdində ADPK-nın əziz tələbələri, müəllimləri, inzibat-təsərrüfat heyəti, hörmətli təhsil ...

BİZİMLƏ ƏLAQƏ

Sizi maraqlandıran istənilən sualla bağlı bizə müraciət edə bilərsiniz:

  • Ünvan: Bakı şəhəri, İnşaatçılar pr. 45
  • Tel: +994 12 537 21 72
  • Mobil: +994 55 301 15 42
  • Email: [email protected] 
  • İş saatları: 08:30 - 17:30

Digərləri bizim haqda nə düşünür?

Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…